Od 28 września do 2 października 2026 roku w całej Polsce odbywa się Tydzień o Budowaniu Relacji w Przedszkolach – inicjatywa Ministerstwa Edukacji Narodowej poświęcona rozwijaniu u najmłodszych dzieci kompetencji społecznych i emocjonalnych. To dobry moment, aby przypomnieć, jak ważną częścią edukacji przedszkolnej jest nauka współpracy, rozpoznawania emocji i budowania dobrych relacji z innymi.
Dobre relacje zaczynają się już w przedszkolu
Przedszkole to jedno z pierwszych miejsc, w których dziecko na co dzień funkcjonuje w większej grupie rówieśników. Uczy się dzielić, współpracować, czekać na swoją kolej, mówić o swoich potrzebach, ale również zauważać potrzeby i emocje innych.
To właśnie w tym wieku pojawiają się pierwsze przyjaźnie, ale też nieporozumienia i konflikty. Zadaniem dorosłych jest pomóc dzieciom zrozumieć, co czują i jak mogą poradzić sobie w takich sytuacjach bez krzywdzenia innych.
Tegoroczna inicjatywa Ministerstwa Edukacji Narodowej zwraca szczególną uwagę na budowanie relacji opartych na szacunku, zaufaniu i empatii oraz tworzenie bezpiecznego środowiska, w którym każde dziecko może czuć się akceptowane.
Rozpoznawanie i nazywanie emocji
Jednym z ważnych elementów budowania dobrych relacji jest umiejętność rozpoznawania własnych emocji. Małe dziecko nie zawsze potrafi powiedzieć, że jest rozczarowane, zazdrosne, przestraszone czy zdenerwowane. Często pokazuje to swoim zachowaniem.
Dlatego tak ważne są rozmowy o emocjach oraz zajęcia i zabawy, podczas których dzieci uczą się je rozpoznawać i nazywać. Z czasem pomaga im to lepiej komunikować swoje potrzeby, rozwiązywać konflikty i rozumieć zachowanie innych osób.
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało dla przedszkoli materiały i scenariusze zajęć, które pomagają nauczycielom podejmować te zagadnienia w sposób dostosowany do wieku dzieci.
Empatia, współpraca i wzajemny szacunek
Budowanie relacji nie ogranicza się do jednego tygodnia w roku. W przedszkolu jest to element codziennych sytuacji – wspólnej zabawy, posiłków, zajęć, wyjść czy rozwiązywania drobnych sporów między dziećmi.
W Przedszkolu Misiek w Nowym Sączu zależy nam na tym, aby dzieci rozwijały się nie tylko poprzez zdobywanie nowych umiejętności i wiedzy. Równie istotne jest dla nas wspieranie ich rozwoju emocjonalnego i społecznego.
Dziecko powinno mieć przestrzeń, aby nauczyć się współpracować z innymi, mówić o swoich uczuciach, prosić o pomoc, stawiać granice, a jednocześnie szanować granice innych osób. Takie umiejętności mają znaczenie zarówno podczas pobytu w przedszkolu, jak i na kolejnych etapach edukacji.
Rodzice również mają ważną rolę
MEN kieruje materiały dotyczące budowania relacji nie tylko do nauczycieli i wychowawców, ale również do rodziców. To szczególnie ważne, ponieważ dzieci uczą się zachowań społecznych przede wszystkim poprzez codzienne doświadczenia i obserwowanie dorosłych.
Rozmowa o tym, co wydarzyło się w przedszkolu, nazywanie emocji dziecka, spokojne wyjaśnianie konfliktów czy pokazywanie, jak można przeprosić i naprawić popełniony błąd, pomagają rozwijać kompetencje potrzebne do tworzenia zdrowych relacji.
Tydzień Budowania Relacji jest więc przede wszystkim okazją do zwrócenia większej uwagi na coś, co powinno towarzyszyć dzieciom przez cały rok – poczucie bezpieczeństwa, akceptację, empatię i dobre relacje z innymi.